Nasıl çalışır

Mihenk taşından spektruma.

XRF, “X-ışını floresansı” demektir. Cihaz parçaya X-ışını gönderir; parçadaki her element bu ışınla uyarılır ve kendine özgü enerjide ikincil bir ışın yayar. Bu yayılımı ölçmek, altının ayarını eritmeden, kazımadan, asit kullanmadan bulmanın yoludur.


01

Parçayı koyun

Mihenk’in haznesine ya da Sarraf’ın ölçüm penceresine. Asit yok, sürtme yok, iz yok.

02

Bekleyin

Mihenk’te 10–60 saniye. Sarraf ilk sonucu 1 saniyede verir.

03

Milyemi görün

Altın ve alaşımdaki diğer metaller ekranda. Raporu yazdırın, müşterinize verin.

Cihazın içinde

Her elementin bir imzası var.

X-ışını tüpünden çıkan ışın parçadaki atomları uyarır. Uyarılan atom, kendine özgü enerjide ikincil bir ışın yayar: altın bir enerjide, gümüş başka, bakır başka. Dedektör bu ışınları sayar, yazılım da enerjilere göre dizerek bir spektrum çizer.

Yazılım, spektrumdaki tepelerin yüksekliğinden her elementin oranını hesaplar ve milyeme çevirir: ekranda “Au 916,4‰” gördüğünüzde parçanın binde 916,4’ü altındır. Altının yanında gümüş, bakır, çinko ve nikel de aynı ölçümde görünür; kaplama şüphesi tam burada göze çarpar.

Yandaki gösterimde dört örnek parça sırayla ölçülüyor; sonuncusu kaplama şüphesi.

Ayar ve milyem

Ekrandaki sayının anlamı.

Milyem binde bir demektir: 1000 milyem saf altın. Ayar ise 24 üzerinden söylenir. Tezgâhta karşılaşılan ayarların milyem karşılıkları:

AyarMilyemTezgâhta nerede
24 ayar (has)995 – 999,9Külçe, gram altın
22 ayar916Bilezik, ziynet, çeyrek ve Cumhuriyet altını
21 ayar875Bazı yöresel takılar
18 ayar750Pırlanta montür, mücevher
14 ayar585Günlük takı
8 ayar333Ekonomik takı

Daha ayrıntılısı için: Milyem nedir? 8’den 24 ayara milyem karşılıkları →

Doğru ölçüm için

Dört kural.

XRF yüzeyden birkaç mikron derinliğe kadar okur. Bu dört alışkanlık sonucu her gün güvenilir tutar; kaplama şüphesinde ikinci ölçüm gerçeği ortaya çıkarır.

01

Temiz ve düz yüzey

Kir, cila artığı ve lehim sonucu etkiler. Parçanın temiz, düz bir noktasını ölçün; kavisli yüzeyde kolimatörü küçültün.

02

İşe göre süre

Hızlı taramada kısa, has altın kontrolünde ve raporda uzun ölçüm. Süre uzadıkça sonuç kararlılaşır; eğitimde birlikte ayarlıyoruz.

03

Kaplama şüphesinde ikinci ölçüm

Alaşımda beklenmeyen bir metal görürseniz parçanın görünmeyen bir noktasını hafifçe zımparalayın ya da kesin, tekrar ölçün. Gerçek değer saniyeler içinde ekranda.

04

Düzenli kalibrasyon

Bilinen ayardaki referans numunelerle kontrol. İlk yıl biz yapıyoruz; sonrasında bakım sözleşmesiyle sürer.

Sonucu ne etkiler

Dört değişken.

01

Ölçüm süresi

Süre uzadıkça dedektör daha çok ışın sayar, sonuç daha kararlı olur. Has altın kontrolünde uzun ölçüm kullanın.

02

Yüzey

Kir, cila artığı, lehim ve çok kavisli yüzey sonucu etkiler. Ölçüm noktası temiz ve düz olmalı.

03

Kalibrasyon

Cihaz, bilinen ayardaki referans numunelerle düzenli kontrol edilmelidir. İlk yıl bu kontrolü biz yapıyoruz.

04

Ölçüm alanı

Kolimatör parçadan büyükse çevredeki malzeme de okunur. Küçük parçada küçük kolimatör seçilir.

Güvenlik

Radyasyon dükkânda güvenli mi?

Mihenk kapalı haznede, kapak kapalıyken ölçer. Sarraf, ölçüm penceresinin önünde numune algılamazsa ışın vermez. X-ışını üreten cihazlar Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) mevzuatına tabidir. NDK gerekliliğini birlikte kontrol ediyoruz; gerekiyorsa başvurunuzu kurulumda birlikte yapıyoruz. Kullanım kurallarını eğitimde anlatıyoruz.

Teklif ve demo

30 dakikada, kendi altınınızla.

Şüphelendiğiniz parçayı ayırın; dükkânınıza gelip XRF’in onu nasıl okuduğunu birlikte görelim. Ücretsiz canlı demo, İstanbul içi; satın alma şartı yok.

Ne istiyorsunuz?
İlgilendiğiniz cihaz

Mesai saatlerinde gelen taleplere aynı gün dönüyoruz.